Tenis Kuralları: Skor, Tie-Break, Servis ve Çizgi Kararları

Tenisin dünyada tek bir kural kitabı var: her yıl güncellenen ITF Tenis Kuralları. Türkiye Tenis Federasyonu (TTF) bu kuralların resmî Türkçe çevirisini yayımlar. Bu rehber 2026 sürümünü esas alır ve her bilgi için kural numarasını verir; kortta bir tartışmayı kitaba bakarak çözebilirsin. Hakemsiz maçta çizgi kararı gibi yalnızca gelenek olan konularda bunu açıkça yazıyor ve kaynağını veriyoruz.

Tenis kortu ve file

Kural 1'e göre kort 23,77 m uzunluğundadır. Genişliği tekler için 8,23 m, çiftler için 10,97 m'dir; iki yan çizgi arasındaki şeritler çiftler koridorudur. File ortada 0,914 m yüksekliktedir ve orta bantla gerilir, direklerde ise 1,07 m'dir. Servis çizgileri fileden 6,40 m uzaktadır; servis orta çizgisi bu alanı her iki tarafta ikişer servis karesine böler.

Çizgiler kortun parçasıdır: bütün ölçüler çizgilerin dış kenarından alınır ve çizgiye değen top iyidir (Kural 12).

Tenis skor sayımı: puan, oyun, set ve maç

Puan (Kural 5a). Bir oyun sıfır, 15, 30, 40, oyun diye ilerler ve önce servis atanın puanı söylenir. 40-40'ta skor "eşitlik"tir. Sonraki puanı kazanan "avantaj" alır; bir sonraki puanı da kazanırsa oyunu alır, kaybederse skor yeniden eşitliğe döner. Eşitlikten sonra oyunu almak için iki puanı üst üste kazanman gerekir.

Set (Kural 6). Seti altı oyun ve iki oyun farkla kazanırsın. "Avantaj set"te iki oyun fark olana kadar oynanır. Bugün en yaygın olan "tie-break set"te ise 6-6'da tie-break oyunu oynanır. Hangisinin uygulanacağı turnuvadan önce ilan edilir.

Maç (Kural 7). Maç üç set üzerinden (iki set kazanan) ya da beş set üzerinden (üç set kazanan) oynanır.

Tie-break oyunu

Tie-break oyunu (Kural 5b) 6-6'da seti belirler. Puanlar sıfır, 1, 2, 3 diye sayılır. İki puan farkla 7 puana ilk ulaşan oyuncu ya da takım tie-break'i ve seti kazanır; set 7-6 yazılır. Tie-break'te 6-6 olursa iki puan fark oluşana kadar oyun sürer.

• Servis sırası kimdeyse ilk puanın servisini o atar, kortun sağ yarısından (Kural 17).
• Sonraki iki puanın servisini rakip atar, sol yarıdan başlayarak. Bundan sonra servis her iki puanda el değiştirir.
• Çiftlerde setin servis sırası devam eder: sıradaki oyuncu servis atar.
• Her altı puanda bir saha değiştirilir (Kural 10), dinlenmeden (Kural 29a).
• Tie-break'e servisle başlayan oyuncu ya da takım, sonraki setin ilk oyununda servis karşılar.

Kısa formatlar: karar puanı, kısa set ve maç tie-break

ITF kurallarının Ek VI bölümü onaylı alternatifleri sayar. Kulüp ligleri ve sosyal çiftler bunları sürekli kullanır; ilk servisten önce hangisini oynayacağınızı konuşun.

• Karar Puanı (No-Ad). Skor 40-40 eşitlikteyken tek bir karar puanı oynanır. Servisi karşılayan, kortun sağ yarısından mı sol yarısından mı karşılayacağını seçer. Çiftlerde karşılayan takım bu puan için yer değiştiremez; karışık çiftlerde servis atanla aynı cinsiyetteki oyuncu karşılar.
• Kısa set. İki oyun farkla dört oyuna ilk ulaşan seti alır; 4-4'te tie-break oynanır (organizatör isterse 3-3'te). Kısa setlerde, 4-4'te karar puanı oynanan 5 puanlık kısa set tie-break'i de kullanılabilir.
• Maç Tie-Break (7 ya da 10 puan). Setler 1-1 olunca final setinin yerine tek bir tie-break oynanır. Yaygın olanı 10 puanlık: iki puan farkla 10'a ilk ulaşan kazanır, yani 10-9 yetmez. Servis sırası aynen devam eder ve öncesinde en fazla 120 saniyelik set arası verilir.
• Final Set Tie-Break (10 puan). Final setinde 6-6'da 10 puanlık tie-break oynanır.
• Tie-break'te saha değişimi. Her altı puan yerine ilk puandan sonra, ardından her dört puanda bir saha değiştirilebilir. Türkiye'de TTF Masters turnuvaları bunu bütün tie-break'lerde uygular (Madde 23).
• Let'siz oyun (No-Let). Fileye değip doğru kareye düşen servis oyunda kalır.

Federasyonlar amatör oyunda bunları farklı birleştirir:

TTF Masters turnuvalarında organizatör her maç için bir kutu yeni top açar; "Yeni Başlayan" (final hariç) ve hafta sonu turnuvaları bunun dışındadır (Madde 18 ve 31).

Kulübünde bir çiftler akşamı mı düzenliyorsun? Ücretsiz tenis çiftler fikstür aracı kısa setler ya da süreli turlar için adil eşleşmeler kurar.

Servis kuralları

Nerede durursun (Kural 16). Servis hareketine başlamadan önce iki ayağın da dip çizginin arkasında, servis orta işaretinin ve yan çizginin hayali uzantıları arasında hareketsiz durursun. Sonra topu eliyle herhangi bir yöne bırakır ve yere değmeden vurursun. Alttan servis kurala uygundur.

Sağ ve sol (Kural 17). Her oyunda ilk servisi sağ yarının arkasından atar, sonra yarı sahaları değiştirirsin. Top fileyi geçip çapraz karşıdaki servis karesine düşmelidir.

Ayak Hatası (Kural 18). Servis hareketi boyunca:

1. yürüyerek ya da koşarak yer değiştiremezsin (ayaklarının hafif hareketine izin var);
2. dip çizgiye ya da korta herhangi bir ayağınla basamazsın;
3. yan çizginin hayali uzantısının dışına basamazsın;
4. servis orta işaretinin hayali uzantısına basamazsın.

Sıçramak serbesttir: bir ya da iki ayağın yerden kesilebilir (Durum 2). 2026 kural kitabında Durum 1'e eklenen açıklamaya göre çiftlerde servis atan, dip çizginin tekler ve çiftler yan çizgileri arasındaki kısmının arkasında durabilir; teklerde bu ayak hatasıdır.

Servis hatası (Kural 19 ve 20). Kural 16, 17 ya da 18'i bozarsan, topa vuramazsan, top yere düşmeden bir demirbaşa, tekler direğine ya da file direğine değerse veya sana ya da eşine değerse servis hatadır. Hatadan sonra aynı yarıdan ikinci servisi atarsın. Arka arkaya iki hata puanı kaybettirir (Kural 24a). Topu atıp vurmaktan vazgeçersen tutabilirsin; bu hata değildir.

Karşılayan hazır mı (Kural 21). Servis atan, karşılayan hazır olana kadar bekler; karşılayan da servis atanın makul temposuna uyar. Servisi karşılamaya çalışan oyuncu hazır sayılır.

Servis karşılayana değerse. Yere düşmeden karşılayana ya da eşine değen servis, dışarı gidiyor olsa bile puanı servis atana kazandırır (Kural 24i, Durum 7). Top önce fileye değdiyse servis tekrarıdır.

Servis tekrarı ve puan tekrarı

Servis tekrarı (Kural 22). Servis fileye, orta banda ya da file bandına değip doğru kareye düşerse ya da karşılayan hazır değilken atılırsa servis tekrar edilir. Yalnızca o servis yeniden atılır ve servis tekrarı önceki hatayı silmez: ikinci serviste olursa bir ikinci servis daha atılır.

Puan tekrarı (Kural 23 ve 26). Korta başka bir top yuvarlanırsa, top bir kuşa çarparsa ya da senin kontrolün dışında bir şey seni engellerse puanın tamamı birinci servisle yeniden oynanır. Rakibin kasıtlı olarak seni engellerse puanı sen kazanırsın. Puan başladığında zaten senin tarafında duran bir top engel sayılmaz (Kural 26, Durum 4).

Puanı kaybettiren durumlar

Kural 24 bunları sayar. En sık görülenler:

• top senin tarafında iki kez sekerse;
• vuruşun doğru sahanın dışına düşerse ya da yere düşmeden tel örgü, aydınlatma direği veya tavan gibi bir demirbaşa değerse (Kural 13 ve 24d);
• karşılayan olarak servisi yere düşmeden vurursan;
• sen, raketin ya da üzerindeki herhangi bir şey top oyundayken fileye, direklere ya da rakibin sahasına değerse. Top, puan bitene kadar oyundadır; kazandıran vuruştan sonra, top ikinci kez sekmeden fileye dokunursan yine puanı kaybedersin;
• topa fileyi geçmeden vurursan. Kendi tarafında vurup raketinin fileyi aşması serbesttir (Kural 25e);
• top raketine değil, vücuduna ya da kıyafetine değerse;
• raketini topa fırlatırsan ya da topu kasıtlı olarak raketinde taşır veya iki kez vurursan;
• çiftlerde iki oyuncu da topa dokunursa.

Puan kaybı değil, iyi vuruş sayılan iki durum: file bandına değip doğru sahaya düşen top ve file direğinin dışından dolanıp korta düşen top (Kural 25).

Saha değişimi ve puanlar arası süre

Her setin birinci, üçüncü ve sonraki tek sayılı oyunlarının sonunda saha değiştirilir (Kural 10). Toplam oyun sayısı tek olan bir setten sonra saha değiştirilir; çift ise sonraki setin ilk oyunundan sonra değiştirilir.

Kural 29 süreleri belirler: puanlar arasında en fazla 25 saniye, saha değişiminde en fazla 90 saniye, setler arasında en fazla 120 saniye. Her setin ilk oyunundan sonra ve tie-break sırasında saha dinlenmeden değiştirilir. Isınma, organizatör başka karar vermediyse en fazla beş dakikadır.

Bir hata fark edersen oynanmış puanlar geçerli kalır (Kural 27). Yanlış yarıdan servis atıldıysa hemen düzeltilir. Yanlış taraftaysanız fark eder etmez yer değiştirirsiniz; 2026 kural kitabı, bu durum tie-break'te olsa bile fark edilmeden önce yapılan servis hatasının geçerli olmadığını açıkça yazar.

Çiftlerde servis ve karşılama sırası

Sette ilk servisi atacak takım, ilk oyunda hangi oyuncunun servis atacağına karar verir; rakip takım da ikinci oyun için karar verir. Setin geri kalanında eşler sırayla servis atar (Kural 14). Karşılayan tarafta her takım, karşıladığı ilk oyunda ilk puanı kimin karşılayacağına karar verir; eşler set boyunca puanları sırayla karşılar (Kural 15). İki sıra da yeni setin başında değiştirilebilir.

Servis karşılandıktan sonra topa iki eşten biri vurabilir, ama bir oyuncu tek başına iki rakibe karşı oynayamaz. Servis atanın ve karşılayanın eşleri kendi taraflarında, kortun içinde ya da dışında istedikleri yerde durabilir (Kural 26, Durum 5).

Yazılı olmayan kurallar: hakemsiz maç

Kulüp, lig ve dostluk maçlarının çoğu hakemsiz oynanır. ITF kuralları o durumda kararları kimin vereceğini yazmaz; oyuncular geleneklere uyar. TTF Masters talimatı "hakemsiz oyun kuralları"ndan söz eder ama bu metnin tamamı yayımlanmış değil. Bu yüzden aşağıda uluslararası en bilinen yazılı özeti, ABD Tenis Federasyonu'nun (USTA) Friend at Court 2026 içindeki The Code bölümünü veriyoruz. Bu bir gelenek rehberidir, ITF kurallarının parçası değildir.

• Kendi tarafının kararını sen verirsin (§5). Senin tarafına düşen ya da senin tarafına gelen her topa sen karar verirsin. Çiftlerde iki eş de karar verebilir (§9).
• Şüphe rakibin lehinedir (§6, §8). Emin olarak dışarı diyemediğin top iyidir. Topu göremediğin için puanın tekrarını isteyemezsin.
• Yüzde 99 dışarıdaki top yüzde 100 içeridedir (§7). Top ile çizgi arasında boşluğu net görmüyorsan dışarı deme.
• Kararlar hemen, duyulur ya da görülür biçimde verilir (§15, §17).
• Kendi hatanı kendin söylersin (§19). Top sana değerse, fileye dokunursan ya da top senin tarafında iki kez sekerse bunu sen söylersin; rakibin bu kararı veremez.
• Skoru servis atan söyler (§31): oyunun ilk puanından önce oyun skorunu, her puandan önce de puan skorunu. Skor tartışmasında anlaştığınız puanları sayın, yalnızca tartışmalı puanları yeniden oynayın (§32).
• Rakibini ısıt (§3). The Code, rakiple karşılıklı beş ila on dakika top vurmayı önerir; turnuvada Kural 29e'nin beş dakikalık üst sınırı geçerlidir.

Federasyonlar ilkelerde birleşir, ayrıntıda ayrılır. Aşağıdakiler ITF kuralı değil, gelenek ya da federasyon yönergesidir:

• "Dışarı" dedin, sonra topun iyi olduğunu gördün.
  • USTA The Code: puan rakibe geçer (§12).
  • Almanya (DTB): toprak dışındaki kortlarda puan tekrar edilir, rakibin vuruşu kazandıran vuruşsa puan rakibe geçer; toprakta puanı kaybedersin.
  • Fransa (FFT): puanı kaybedersin.
  • İtalya (FITP): puanı kaybedersin (Ek II, Kural 5.3).
• Ayak hatası.
  • USTA The Code: karşılayan, ancak uyarıdan ve hakem çağırma denemesinden sonra, bariz olanı söyleyebilir (§24).
  • Almanya (DTB): yalnızca görevliler; karşılayan asla.
  • Fransa (FFT): FFT'nin oyuncu yönergesinde belirtilmemiş.
  • İtalya (FITP): kortta bulunan hakem verir (Ek II, Kural 8).
• Toprakta top izi.
  • USTA The Code: izi göstermek zorunda değilsin, rakip fileyi geçemez (§21).
  • Almanya (DTB): rakip izi görmek için karşıya geçebilir.
  • Fransa (FFT): rakip izi görmek isteyebilir ve fileyi geçebilir.
  • İtalya (FITP): oyuncular izi yalnızca toprak kortta kontrol edebilir (Ek II, Kural 6.3); fileyi geçmek konusunda hüküm yok.

Dostluk maçından önce dört şeyi konuşun: format (set, kısa set ya da maç tie-break), avantaj mı karar puanı mı, yeni topları kim getirecek ve ne kadar ısınacaksınız. Tartışmaların çoğu kimse sormadığı için çıkar.

Kendini dene, sıradaki maçını bul

Ücretsiz tenis kuralları testi 2026 ITF kurallarından on soru sorar; her sorudan sonra doğru cevabı ve kural numarasını görürsün. Seviyenden emin değil misin? Tenis seviye testi seni PFM'in D–C–B–A ölçeğine yerleştirir. PFM – Play For More uygulamasında tenis seviyeni profiline ekler, seviyene uygun oyuncular bulur, açık maçlara katılır, PFM kullanan kulüplerde kort ayırtırsın. Uygulamayı indir ya da PFM kullanan kulüplere göz at.

Kaynaklar

• ITF Rules of Tennis 2026, Uluslararası Tenis Federasyonu (ITF): Kural 1–29 ve Ek VI
• Tenis Kuralları 2026, Türkiye Tenis Federasyonu (TTF), resmî Türkçe çeviri
• 2026 Rules of Tennis amendments, Uluslararası Tenis Federasyonu (ITF): Kural 18 Durum 1 ve Kural 27
• Masters Tenis Turnuvaları Talimatı 2026, Türkiye Tenis Federasyonu (TTF), Madde 18, 23 ve 31
• Friend at Court 2026, The Code, ABD Tenis Federasyonu (USTA), sayfa 37–43
• Wettspielordnung 2026, Alman Tenis Federasyonu (DTB), §55
• Richtlinien für das Spiel ohne Schiedsrichter, Alman Tenis Federasyonu (DTB), 9 Kasım 2025
• Règlements sportifs, Fransa Tenis Federasyonu (FFT), 2024 sürümü
• Charte des tournois, Fransa Tenis Federasyonu (FFT), Ek 1
• Regolamento Tecnico Sportivo 2023, İtalya Tenis ve Padel Federasyonu (FITP), Madde 1.4.3 ve Ek II